10.11.2026 11:43
Nowe rozporządzenie (UE) 2025/40 (zwane dalej „Rozporządzeniem” lub „PPWR”) weszło w życie 12 sierpnia 2026 r. Zastępuje ono dotychczasową dyrektywę (UE) 94/62/ES w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych; w odróżnieniu od niej nowe Rozporządzenie jest bezpośrednio wiążące dla każdego producenta i państwa członkowskiego, bez konieczności uprzedniej transpozycji do prawa krajowego. Celem Rozporządzenia jest przede wszystkim ujednolicenie zasad dotyczących całego cyklu życia opakowań w całej UE, ograniczenie zbędnych opakowań oraz wspieranie ich ponownego użycia i recyklingu.

Część obowiązków obowiązuje już teraz, jednak większość z nich będzie wchodzić w życie stopniowo do 2040 roku. Rozporządzenie ma zastosowanie do opakowań wprowadzanych do obrotu od 12 sierpnia 2026 r.; opakowań, które zostały wprowadzone do obrotu wcześniej, nie trzeba wycofywać z rynku z powodu niezgodności z Rozporządzeniem.
Rozporządzenie rozróżnia dwie odrębne grupy obowiązków producenta i wytwórcy opakowań, przy czym podmioty gospodarcze będą często należeć do obu tych kategorii (patrz poniżej).
1. POVINNOSTI VÝROBCE OBALŮ OBOWIĄZKI PRODUCENTA OPAKOWAŃ
Výrobcem je ten, kdo vyrábí obal nebo balený výrobek, anebo ten, kdo si obal či balený výrobek nechá navrhnout nebo vyrobit pod svým jménem nebo ochrannou známkou, s výjimkou mikropodniků. Výrobcem obalu tak typicky bývá i vlastník značky baleného výrobku, nejen samotný výrobce obalu. Producentem jest ten, kto wytwarza opakowanie lub produkt pakowany, albo ten, kto zleca zaprojektowanie lub wyprodukowanie opakowania lub produktu pakowanego pod własną nazwą lub znakiem towarowym, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorstw. Producentem opakowania jest zatem zazwyczaj również właściciel marki produktu pakowanego, a nie tylko sam producent opakowania.
Podle PPWR má výrobce obalu povinnost prokázat, že jednotlivé obaly splňují technické požadavky, a vydat k nim EU prohlášení o shodě. Zgodnie z PPWR producent opakowań ma obowiązek wykazać, że poszczególne opakowania spełniają wymagania techniczne, oraz wydać dla nich deklarację zgodności UE.
1.1 Deklaracja zgodności UE (EU declaration of conformity)
Od 12 sierpnia 2026 r. producent opakowań ma obowiązek wystawić dla swoich opakowań deklarację zgodności UE zgodnie z art. 39 PPWR. Jej wymagany wzór znajduje się w załączniku VIII do Rozporządzenia ( link do wersji CZ / EN ). Nie wystawia się jednej zbiorczej deklaracji dla wszystkich opakowań, lecz osobno dla każdego typu lub jednorodnej grupy opakowań. Jeśli opakowanie jest tworzone z kilku części (np. butelka, nakrętka i etykieta), wystarczy jedno oświadczenie, musi ono jednak obejmować wszystkie części tej jednostki opakowaniowej. Poszczególne poziomy opakowania (sprzedażowy, grupowy, transportowy) są natomiast oceniane oddzielnie.
Deklaracja musi potwierdzać, że opakowanie jest zgodne z aktualnie obowiązującymi wymogami PPWR. Wydając deklarację, producent przyjmuje na siebie odpowiedzialność prawną za zgodność opakowania, nawet jeśli opiera się na dokumentacji dostarczonej przez swoich dostawców. Dlatego przed podpisaniem deklaracji zgodności UE zaleca się faktyczne sprawdzenie zgodności.
W przypadku gdy opakowanie nie spełnia wymogów PPWR, producent opakowania jest zobowiązany do podjęcia działań naprawczych, a w razie potrzeby do wycofania takiego opakowania z rynku oraz poinformowania o tym właściwych organów.
1.2 Dokumentacja techniczna
Podstawą deklaracji zgodności UE jest dokumentacja techniczna zgodnie z załącznikiem VII PPWR. Dla każdego typu opakowania powinna ona zawierać w szczególności opis tego opakowania i jego przewidzianego zastosowania, zastosowane materiały i elementy składowe, wyniki badań lub potwierdzenia dostawców oraz uzasadnienie jego zgodności z poszczególnymi wymaganiami PPWR.
Nie zawsze konieczne jest dołączanie dokumentacji technicznej do deklaracji. Producent jest jednak zobowiązany do przechowywania jej wraz z deklaracją i przedstawienia jej na żądanie właściwym organom. Deklarację wraz z dokumentacją techniczną stanowiącą jej podstawę należy przechowywać przez 5 lat od wprowadzenia opakowania do obrotu, a w przypadku opakowań wielokrotnego użytku – przez 10 lat.
Do potwierdzenia zgodności z aktualnymi wymogami nie zawsze konieczne są własne badania laboratoryjne. Jako dokumentacja techniczna zazwyczaj wystarczają deklaracje dostawców opakowań, w szczególności potwierdzenia dotyczące metali ciężkich, a w przypadku opakowań do żywności – dotyczące PFAS, wraz ze specyfikacją materiałów, o ile zawierają one niezbędne wartości, a dostawca sam przeprowadza takie badania lub zleca ich przeprowadzenie. Zalecamy zwrócenie się do dostawców opakowań o te dokumenty, aby na ich podstawie móc wydać deklarację zgodności UE. Dostawcy opakowań i materiałów opakowaniowych są przy tym zobowiązani do przekazania producentowi wszelkich informacji i dokumentacji niezbędnych do wykazania zgodności (art. 16 PPWR).
1.3 Deklaracja zgodności: wymogi obowiązujące od 12 sierpnia 2026 r.
W przypadku wielu ogólnych wymagań określonych w PPWR konkretne limity i wartości zostaną dopiero ustalone w drodze aktów wykonawczych Komisji, dlatego na razie w deklaracji zgodności UE należy zadeklarować (i udokumentować) zgodność wyłącznie z tymi wymaganiami, które już obowiązują – tj. wynikającymi bezpośrednio z tekstu Rozporządzenia, z obowiązujących norm ČSN EN/ISO oraz z dostępnych dokumentów technicznych. Obecnie konieczne jest w deklaracji zgodności UE potwierdzenie oraz w dokumentacji technicznej udokumentowanie przede wszystkim następujących elementów:
- Metale ciężkie
- Związki perfluoroalkilowe oraz związki polifluoroalkilowe (tzw. wieczne chemikalia):
- Substancje budzące obawy
- Opakowania wielokrotnego użytku
- Składniki sztucznie zwiększające objętość
1.4 Oznakowanie opakowania
Od 12 sierpnia 2026 r., zgodnie z PPWR, na opakowaniu muszą być wyraźnie i czytelnie podane:
- typ, partia, numer seryjny lub inny identyfikator opakowania;
- nazwa lub znak towarowy producenta opakowania;
- adres pocztowy oraz, w stosownych przypadkach, online dane kontaktowe producenta opakowania;
- procedury zapewniające stałą zgodność produkcji seryjnej
Dane dotyczące producenta można również podać za pomocą kodu QR lub w dokumencie dołączonym do opakowania. Podobnie swoje dane na opakowaniu musi podać importer, a dystrybutor musi przed wprowadzeniem opakowania do obrotu sprawdzić, czy opakowanie zawiera te dane oraz czy producent jest wpisany do rejestru producentów. Producent musi również wdrożyć procedury zapewniające utrzymanie zgodności produkcji seryjnej.
2. OBOWIĄZKI PRODUCENTA OPAKOWAŃ
Producentem opakowania jest podmiot, który jako pierwszy wprowadza opakowanie (lub produkt w opakowaniu) do obrotu w danym państwie członkowskim. Może to być producent, importer, dystrybutor lub sklep internetowy prowadzący sprzedaż na odległość. Ogólnie, zgodnie z PPWR, producent opakowań ma obowiązek zapewnić rejestrację, ewidencję, finansowanie, zwrót i odzysk odpadów opakowaniowych w każdym państwie członkowskim, do którego dostarcza opakowania – szczegółowe procedury i zasady mogą się różnić w poszczególnych państwach członkowskich. Producent, który dostarcza opakowania lub produkty pakowane bezpośrednio do użytkowników końcowych w innym państwie członkowskim, w którym nie ma siedziby, musi wyznaczyć tam upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
W Republice Czeskiej nadal obowiązuje ustawa nr 477/2001 Sb. o opakowaniach, w zakresie, w jakim kwestie te nie są bezpośrednio uregulowane w PPWR, które obecnie nakłada na producenta opakowań w szczególności następujące obowiązki:
- zapewnienie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz spełnienie wymogów określonych w § 3 i § 4;
- posiadanie dokumentacji technicznej oraz udokumentowane informowanie odbiorców;
- zapewnienie odbioru i ponownego wykorzystania odpadów opakowaniowych;
- wypełnianie tych obowiązków samodzielnie, poprzez przeniesienie ich na inną osobę lub za pośrednictwem autoryzowanej firmy zajmującej się opakowaniami;
- wpisanie do Rejestru podmiotów, o ile obowiązki nie są wypełniane za pośrednictwem autoryzowanej firmy zajmującej się opakowaniami;
- prowadzenie bieżącej ewidencji, zgłaszanie danych oraz przechowywanie dokumentów przez co najmniej pięć lat.
Większość tych obowiązków, w tym wpis do rejestru, można w Republice Czeskiej wypełniać za pośrednictwem autoryzowanej spółki zajmującej się opakowaniami EKO-KOM, a.s. Jeśli już współpracują Państwo ze spółką EKO-KOM, a.s., to w ramach wewnętrznych obowiązków producenta opakowań pozostaje przede wszystkim zadbać o:
- zapobieganie powstawaniu i ograniczanie ilości odpadów – jak najmniejsza masa i objętość opakowań, tak aby spełniały jedynie niezbędną funkcję ochronną i logistyczną;
- ograniczenie zawartości metali ciężkich – posiadanie dokumentacji potwierdzającej (np. certyfikatów dostawców), że suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i sześciowartościowego chromu nie przekracza 100 mg/kg;
- dokumentację techniczną – na żądanie organów kontrolnych (np. ČOI lub ČIŽP) należy ją przedłożyć i wykazać, że opakowania spełniają normy prawne.
Wymogi te pokrywają się jednak z wymogami wynikającymi z PPWR, które należy jednocześnie uwzględnić i udokumentować w deklaracji zgodności UE.
3. PRAKTYCZNE ZALECENIA
- Zróbcie to Państwo już teraz: poproście Państwo dostawców o dokumentację i wydajcie Państwo unijną deklarację zgodności dla wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu, sprawdźcie Pańswto zgodność opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością z limitami PFAS, uzupełnijcie Państwo na opakowaniach/ dokumentacji dane identyfikacyjne producenta i importera, usuńcie Państwo elementy sztucznie zwiększające objętość opakowania oraz sprawdźcie Państwo, czy ewentualne opakowania wielokrotnego użytku spełniają wymogi dotyczące ponownego wykorzystania zgodnie z art. 11 PPWR.
- Zachowajcie Państwo ostrożność w przypadku inwestycji, w których brakuje ostatecznej metodologii: wymagania dotyczące projektowania etykiet, dokładnego dokumentowania zawartości materiałów pochodzących z recyklingu oraz projektowania z myślą o recyklingu zgodnie z klasami A/B/C będą się jeszcze zmieniać w zależności od ostatecznych aktów wykonawczych Komisji UE.
- Śledźcie Pańswto na bieżąco: harmonogram wydawania aktów wykonawczych Komisji oraz decyzje dotyczące ewentualnego wprowadzenia systemu kaucji w Republice Czeskiej, a także przygotowania nowelizacji dostosowawczej do ustawy o opakowaniach.
- Planujcie Państwo z wyprzedzeniem na rok 2030: zakazy dotyczące wybranych opakowań jednorazowego użytku, cele w zakresie ponownego użycia opakowań transportowych i opakowań po napojach, obowiązkowy udział materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych oraz obowiązek ograniczenia rozmiarów opakowań do minimum wymagają z odpowiednim wyprzedzeniem przeglądu portfolio opakowań i relacji umownych z dostawcami opakowań.
- Gastronomia i sprzedaż na wynos: przygotujcie się Państwo na obowiązek nalewania napojów i potraw do własnych pojemników klientów (od 12 lutego 2027 r.) oraz oferowania opakowań wielokrotnego użytku (od 12 lutego 2028 r.).
- W przypadku konkretnych formatów opakowań i linii produktów zalecamy indywidualną ocenę prawną, zwłaszcza w odniesieniu do ewentualnych wyjątków (chroniony wzór, oznaczenia geograficzne, opakowania na produkty wrażliwe, wyroby medyczne, lekarstwa).
4. ŹRÓDŁA
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylającej dyrektywę 94/62/WE (Dz. Urz. L, 2025/40, 22 stycznia 2025 r.).
Komunikat Komisji – Wytyczne dotyczące rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, C(2026) 3702, opublikowane w Dzienniku Urzędowym C/2026/3084 w dniu 10 czerwca 2026 r.; Najczęściej zadawane pytania Komisji dotyczące PPWR (wydanie 2, sierpień 2026 r.).
Dodatkowo, w celu sprawdzenia aktualnego stanu aktów wykonawczych i praktyki czeskiej (źródła publicznie dostępne na dzień sporządzenia niniejszego dokumentu, październik 2026 r.): strony internetowe Ministerstwa Środowiska Republiki Czeskiej, EKO-KOM, a. s., Czeskiej Inspekcji Handlowej, Izby Gospodarczej Republiki Czeskiej, SOCR ČR.
Chcieliby Państwo zapoznać się z przeglądem głównych obowiązków wynikających z PPWR, które będą stopniowo wchodzić w życie, oraz terminów, w których Komisja Europejska ma wydać przepisy, od których zależy ich konkretna treść?
W razie konkretnych pytań dotyczących wpływu PPWR na Państwa działalność gospodarczą prosimy o kontakt.
Niniejszą aktualność przygotowała dla Państwa Mgr. Eliška Mikešová